ଆପଣ ଅନେକ ପ୍ରକାର ବିଦ୍ୟାଳୟ ଦେଖିଥିବେ, ହେଲେ ଆଜି ଆମେ ଦୁନିଆର ଏପରି କେତେକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ବିଷୟରେ କହୁଛୁ, ଯାହା ବିଷୟରେ ଆପଣ କ୍ୱଚିତ୍ ଶୁଣିଥିବେ ବା ଶୁଣି ନଥିବେ। ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ହେତୁ ପ୍ରାୟତଃ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଥାନ୍ତି। ଅନେକ ଲୋକ ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଦୂରଦୂରାନ୍ତରୁ ଆସିଥାନ୍ତି।
ଏବୋ ଏଲିମେଣ୍ଟ୍ରି ବିଦ୍ୟାଳୟ:-
ପ୍ରାୟତଃ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ଭୂମି ଉପରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥାଏ। ହେଲେ ଏବୋ ଏଲିମେଣ୍ଟ୍ରି ବିଦ୍ୟାଳୟ ଭୂମି ଉପରେ ନୁହେଁ, ଭୂମି ତଳେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି। ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାରଣ ପାଇଁ, ବିଦ୍ୟାଳୟଟି ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ହୋଇ ରହିଥାଏ। ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟଟି ଭୂମି ତଳେ ନିର୍ମାଣ ହେବା ପଛରେ ଏକ ବଡ଼ କାରଣ ରହିଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିଅନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ, ନ୍ୟୁ ମେକ୍ସିକୋ ଆର୍ଟିଷ୍ଟାର ଲୋକମାନେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବୋମା ମାଡ଼ ହେବ। ଏହି କାରଣରୁ, ସେମାନେ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଭୂମି ତଳେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।ବିଦ୍ୟାଳୟର ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ କବାଟର ଓଜନ ପ୍ରାୟ ୮୦୦ କିଲୋଗ୍ରାମ। ଯଦି ଥରେ ଏହି କବାଟ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାର, ପିଲାଟି ଏହାକୁ ଖୋଲିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ହୋଇଯାଏ।
ଲୋକଟକର ଫ୍ଲୋଟିଂ ସ୍କୁଲ୍ :-
ଆପଣ କେବେ ଭାସମାନ ବିଦ୍ୟାଳୟ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛନ୍ତି କି? ଏହି ଭାସମାନ ବିଦ୍ୟାଳୟ କେବଳ ଆମ ଭାରତରେ ରହିଛି। ମଣିପୁରର ଲୋକଟକ ହ୍ରଦ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅନେକ ପିଲା ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାକୁ ଆସନ୍ତି। ବିଦ୍ୟାଳୟଟିକୁ ଲୋକଟକ ହ୍ରଦର ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀମାନେ ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ପିଲାମାନଙ୍କ ସହିତ ଅନେକ ବୟସ୍କ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି।
ଗ୍ରେ ସ୍କୁଲ୍ ଅଫ୍ ୱିଜାର୍ଡି:-
ଆପଣ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ହ୍ୟାରି ପୋଟର୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଦେଖିଥିବେ, ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଦେଖାଯାଇଛି, ଆଉ ସେହି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅନେକ ପିଲା ଆସି ଯାଦୁ ଶିଖୁଥିବାର ଦେଖା ଯାଇଛି। ପ୍ରକୃତରେ ସେହି ଭଳି ସମାନ ବିଦ୍ୟାଳୟ ରହିଛି। ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟର ନାମ ହେଉଛି ଗ୍ରେ ସ୍କୁଲ୍ ଅଫ୍ ୱିଜାର୍ଡି। ଏଠାରେ ସମୁଦାୟ ୧୬ ଟି ବିଭାଗ ଅଛି, ଯେଉଁଥିରେ ହ୍ୟାରି ପୋଟର୍ ପରି ଏକ କଳା ଯାଦୁ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ମୋବାଇଲ୍ ସ୍କୁଲ୍:-
ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟଟି ଏହାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ହେତୁ ପ୍ରାୟତଃ ଆଲୋଚନାରେ ରହିଥାଏ। ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟ ବିଷୟରେ ବିଶେଷ କଥା ହେଉଛି ଏଠାରେ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼େ ନାହିଁ, ବିଦ୍ୟାଳୟ ନିଜେ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଥାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ଏହାର ନାମ ମୋବାଇଲ୍ ସ୍କୁଲ୍ ରଖାଯାଇଛି। କଲମ୍ବିଆ, ଆମେରିକା, ସ୍ପେନ୍ ଏବଂ ଗ୍ରୀସ୍ ରେ ଏହି ଭଳି ବିଦ୍ୟାଳୟ ବହୁତ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ହେଜଲ ଉଡ୍ ଏକାଡେମୀ:-
ସ୍କଟଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର। ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟ ମୁଖ୍ୟତଃ ସେହି ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ଯେଉଁମାନେ ଦେଖି ଓ ଶୁଣିପାରିନ୍ତି ନାହିଁ। ବିଦ୍ୟାଳୟଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଡିଜାଇନ୍ ହୋଇଛି। ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସାହାଯ୍ୟରେ ଭାଇବ୍ରେଶନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପିଲାମାନେ ଏକାକୀ ନିଜ ପଥ ସ୍ଥିର କରିପାରିବେ।